Zarz?dzania kryzysowe podstawowe poj?cia, podstawy prawne

ZARZ?DZANIE KRYZYSOWE PODSTAWOWE POJ?CIA, PODSTAWY PRAWNE

Zarz?dzanie kryzysowe to dzielno?? organw administracji publicznej b?d?ca elementem kierowania bezpiecze?stwem narodowym, ktra polega na:

1) zapobieganiu sytuacjom kryzysowym,

2) przygotowaniu do przejmowania nad nimi kontroli w drodze zaplanowanych dzia?a?,

3) reagowaniu w przypadku wyst?pienia sytuacji kryzysowej,

4) usuwaniu ich skutkw oraz odtwarzaniu zasobw i infrastruktury krytycznej

Podstaw? prawn? dzia?alno?ci organw administracji publicznej w zakresie zarz?dzania kryzysowego jest ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 roku o zarz?dzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2007 r., nr 89, poz. 590 z p?. zm.). Ustawa okre?la:

a) organy w?a?ciwe w sprawach zarz?dzania kryzysowego,

b) ich zadania i zasady dzia?ania w zakresie zarz?dzania kryzysowego,

c) zasady finansowania zada? zarz?dzania kryzysowego.

Ustawa wprowadza zakres poj?? i definicji obowi?zuj?cy w obszarze zarz?dzania kryzysowego

Planowanie cywilne wed?ug ustawodawcy to:

a) ca?okszta?t przedsi?wzi?? organizacyjnych maj?cych na celu przygotowanie administracji publicznej do zarz?dzania kryzysowego,

b) planowanie w zakresie wspierania Si? Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w razie ich u?ycia oraz planowanie wykorzystania Si? Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej do realizacji zada? z zakresu zarz?dzania kryzysowego .

Cykl planowania wed?ug ustawy polega na okresowym realizowaniu etapw:

a) analizowania,

b) programowania,

c) opracowywania planu lub programu, jego wdra?ania, testowania i uruchamiania.

Zgodnie z art. 4, ust. 1 ustawy o zarz?dzaniu kryzysowym zadania
z zakresu planowania cywilnego obejmuj?:

a) przygotowanie planw zarz?dzania kryzysowego,

b) przygotowanie struktur uruchamianych w sytuacjach kryzysowych,

c) przygotowanie i utrzymanie zasobw niezb?dnych do wykonania zada? uj?tych w planie zarz?dzania kryzysowego,

d) utrzymywanie baz danych niezb?dnych w procesie zarz?dzania kryzysowego,

e) przygotowanie rozwi?za? na wypadek zniszczenia lub zak?cenia funkcjonowania infrastruktury krytycznej,

f) zapewnienie spjno?ci mi?dzy planami zarz?dzania kryzysowego a innymi planami sporz?dzonymi w tym zakresie przez w?a?ciwe organy administracji publicznej, ktrych obowi?zek wynika z odr?bnych przepisw (np. plan ochrony przeciwpo?arowej)

Realizacja powy?szych zada? z zakresu planowania cywilnego powinna uwzgl?dnia?:

Po pierwsze, zapewnienie funkcjonowania administracji publicznej w sytuacji kryzysowej.

Po drugie, zapewnienie funkcjonowania i mo?liwo?ci odtworzenia infrastruktury krytycznej.

Po trzecie, zapewnienie ci?g?ego monitorowania zagro?e?.

Po czwarte, racjonalne gospodarowanie si?ami i ?rodkami w sytuacjach kryzysowych.

Po pi?te, pomoc udzielan? ludno?ci w zapewnieniu jej warunkw przetrwania w sytuacjach kryzysowych.

Sytuacj? kryzysow? w my?l przepisw ustawy o zarz?dzaniu kryzysowym nazywamy sytuacj?, ktra:

a) wp?ywa negatywnie na poziom bezpiecze?stwa ludzi,

b) wp?ywa negatywnie na mienie w znacznych rozmiarach lub ?rodowisko,

c) wywo?uje znaczne ograniczenia w dzia?aniu w?a?ciwych organw administracji publicznej ze wzgl?du na nieadekwatno?? posiadanych si? i ?rodkw.

Infrastruktura krytyczna -to systemy oraz wchodz?ce w ich sk?ad powi?zane ze sob? funkcjonalne obiekty, w tym obiekty budowlane, urz?dzenia, instalacje, us?ugi kluczowe dla bezpiecze?stwa pa?stwa i jego obywateli oraz s?u??ce zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organw administracji publicznej, a tak?e instytucji i przedsi?biorcw.

Infrastruktura krytyczna obejmuje systemy:

a) zaopatrzenia w energi? i paliwa,

b) ??czno?ci i sieci teleinformatycznych,

c) finansowe,

d) zaopatrzenia w ?ywno?? i wod?,

e) ochrony zdrowia,

f) transportowe i komunikacyjne,

g) ratownicze,

h) zapewniaj?ce ci?g?o?? dzia?ania administracji publicznej,

i) produkcji, sk?adowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwrczych, w tym ruroci?gi substancji niebezpiecznych

Ochrona infrastruktury krytycznej polega na:

Po pierwsze, dzia?aniach zmierzaj?cych do zapewnienia funkcjonalno?ci, ci?g?o?ci dzia?a? i integralno?ci infrastruktury krytycznej w celu zapobiegania zagro?eniom, ryzykom lub s?abym punktom.

Po drugie, ograniczeniu i neutralizacji skutkw zagro?e?, s?abych punktw oraz szybkiego odtworzenia infrastruktury na wypadek awarii, atakw oraz innych zdarze? zak?caj?cych jej prawid?owe funkcjonowanie.

Siatka bezpiecze?stwa jest to zestawienie potencjalnych zagro?e? ze wskazaniem podmiotu wiod?cego przy ich usuwaniu oraz podmiotw wsp?pracuj?cych.

Mapa zagro?enia jest to mapa przedstawiaj?ca obszar geograficzny obj?ty zasi?giem zagro?enia z uwzgl?dnieniem r?nych scenariuszy zdarze?.

Mapa ryzyka jest to mapa lub opis przedstawiaj?cy potencjalnie negatywne skutki oddzia?ywania zagro?enia na ludzi, ?rodowisko, mienie i infrastruktur?.

Zdarzenie o charakterze terrorystycznym to sytuacja powsta?a na skutek czynu okre?lonego w art. 115 20 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r., nr 88, poz. 553, z p?. zm.) lub zagro?enie zaistnienia takiego czynu, mog?cego doprowadzi? do sytuacji kryzysowej.

Raport o zagro?eniach bezpiecze?stwa narodowego- sporz?dzany jest na potrzeby Krajowego Planu Zarz?dzania Kryzysowego. Sporz?dzaj? go ministrowie kieruj?cy dzia?ami administracji rz?dowej, kierownicy urz?dw centralnych oraz wojewodowie (art. 5a, ust. 1).

Koordynacj? przygotowania Raportu zapewnia Dyrektor Rz?dowego Centrum Bezpiecze?stwa, a w cz??ci dotycz?cej zagro?e? o charakterze terrorystycznym, mog?cych doprowadzi? do sytuacji kryzysowej, Szef Agencji Bezpiecze?stwa Wewn?trznego.

Wnioski z Raportu ukierunkowuj? dzia?ania, ktre stanowi? istotny element Krajowego Planu Zarz?dzania Kryzysowego oraz s? uwzgl?dniane
w planach zarz?dzania kryzysowego.

Zgodnie z art. 5a, ust. 6 ustawy o zarz?dzaniu kryzysowym RM bior?c pod uwag? konieczno?? zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpiecze?stwa narodowego ma obowi?zek w drodze rozporz?dzenia okre?li? sposb, tryb i terminy opracowania Raportu. Wykonuj?c ustawowe powinno?ci RM okre?li?a to w rozporz?dzeniu z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Raportu o zagro?eniach bezpiecze?stwa narodowego[1]

Raport zawiera nast?puj?ce elementy:

Po pierwsze, wskazuje najwa?niejsze zagro?enia przez stworzenie mapy ryzyka.

Po drugie, okre?la cele strategiczne.

Po trzecie, okre?la priorytety w reagowaniu na okre?lone zagro?enia.

Po czwarte, wskazuje si?y i ?rodki niezb?dne do osi?gni?cia celw strategicznych.

Po pi?te, programowanie zada? w zakresie poprawy bezpiecze?stwa przez uwzgl?dnianie regionalnych i lokalnych inicjatyw.

Po szste, wnioski zawieraj?ce hierarchicznie uporz?dkowan? list? przedsi?wzi?? niezb?dnych do osi?gni?cia celw strategicznych.

Zgodnie z art. 5 a, ust. 4 ustawyRaport jest przyjmowany przez RM w drodze uchwa?y.

Infrastruktura krytyczna -to systemy oraz wchodz?ce w ich sk?ad powi?zane ze sob? funkcjonalne obiekty, w tym obiekty budowlane, urz?dzenia, instalacje, us?ugi kluczowe dla bezpiecze?stwa pa?stwa i jego obywateli oraz s?u??ce zapewnieniu sprawnego funkcjonowania organw administracji publicznej, a tak?e instytucji i przedsi?biorcw.

Infrastruktura krytyczna obejmuje systemy:

  1. zaopatrzenia w energi? i paliwa,
  2. ??czno?ci i sieci teleinformatycznych,
  3. finansowe,
  4. zaopatrzenia w ?ywno?? i wod?,
  5. ochrony zdrowia,
  6. transportowe i komunikacyjne,
  7. ratownicze,
  8. zapewniaj?ce ci?g?o?? dzia?ania administracji publicznej,
  9. produkcji, sk?adowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwrczych, w tym ruroci?gi substancji niebezpiecznych

Ochrona infrastruktury krytycznej polega na:

Po pierwsze, dzia?aniach zmierzaj?cych do zapewnienia funkcjonalno?ci, ci?g?o?ci dzia?a? i integralno?ci infrastruktury krytycznej w celu zapobiegania zagro?eniom, ryzykom lub s?abym punktom.

Po drugie, ograniczeniu i neutralizacji skutkw zagro?e?, s?abych punktw oraz szybkiego odtworzenia infrastruktury na wypadek awarii, atakw oraz innych zdarze? zak?caj?cych jej prawid?owe funkcjonowanie.

Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej przyjmuje RM w drodze uchwa?y (art. 5 b, ust. 1 ). Celem Programu jest stworzenie warunkw do poprawy bezpiecze?stwa infrastruktury krytycznej. Ustawodawca wymienia przedsi?wzi?cia w tym zakresie przedstawiaj?c je
w sposb przyk?adowy, a nie wyczerpuj?cy. S? to zatem nast?puj?ce czynno?ci:

Po pierwsze, zapobieganie zak?ceniom funkcjonowania infrastruktury krytycznej.

Po drugie, przygotowania na sytuacje kryzysowe mog?ce niekorzystnie wp?yn?? na infrastruktur? krytyczn?.

Po trzecie, reagowanie w sytuacjach zniszczenia lub zak?cenia funkcjonowania infrastruktury krytycznej.

Po czwarte, odtwarzanie infrastruktury krytycznej.

Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej zgodnie
z art. 5b, ust. 2 okre?la:

Po pierwsze, narodowe priorytety, cele, wymagania oraz standardy, s?u??ce zapewnieniu sprawnego funkcjonowania infrastruktury krytycznej,

Po drugie, ministrw kieruj?cych dzia?aniami administracji rz?dowej i kierownikw urz?dw centralnych odpowiedzialnych za systemy:

a) zaopatrzenia w energi? i paliwa,

b) ??czno?ci i sieci teleinformatycznych,

c) finansowe,

d) zaopatrzenia w ?ywno?? i wod?,

e) ochrony zdrowia,

f) transportowe,

g) ratownicze,

h) zapewniaj?ce ci?g?o?? dzia?ania administracji publicznej,

i) produkcji, sk?adowania, przechowywania i stosowania substancji chemicznych i promieniotwrczych, w tym ruroci?gi substancji niebezpiecznych.

Po trzecie, szczeg?owe kryteria pozwalaj?ce wyodr?bni? obiekty, instalacje, urz?dzenia i us?ugi wchodz?ce w sk?ad systemw infrastruktury krytycznej, bior?c pod uwag? ich znaczenie dla funkcjonowania pa?stwa
i zaspokajania potrzeb obywateli.

Narodowy Program Ochrony Infrastruktury Krytycznej zgodnie z art. 5b, ust. 2, pkt 3 ustawy o zarz?dzaniu przygotowuje dyrektor Rz?dowego Centrum Bezpiecze?stwa we wsp?pracy z ministrami
i kierownikami urz?dw centralnych odpowiedzialnymi za ochron? wymienionych powy?ej systemw. Program podlega aktualizacji raz na dwa lata i obejmuje on infrastruktur? krytyczn? w podziale na wskazane systemy. Program podlega przepisom ochronie informacji niejawnych.

Zgodnie z art. 5a, ust. 9 Rada Ministrw okre?li?a w drodze rozporz?dzenia sposb realizacji okre?lonych w ustawie obowi?zkw
i wsp?pracy w zakresie Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej[2].

Na potrzeby zarz?dzania kryzysowego art. 5 ustawy przewiduje opracowywanie planw zarz?dzania kryzysowego na szczebli krajowym, wojewdzkim, powiatowym i gminnym.

Odpowiednio je nazywaj?c:

1. Krajowy Plan Zarz?dzania Kryzysowego,

2. Wojewdzki Plan Zarz?dzania Kryzysowego,

3. Powiatowy Plan Zrz?dzania Kryzowego,

4. Gminny Plan Zarz?dzania Kryzysowego.

W sk?ad planw zarz?dzania kryzysowego wchodz? nast?puj?ce elementy:

A. plan g?wny;

B. zesp? przedsi?wzi?? na wypadek sytuacji kryzysowych;

C. za??czniki funkcjonalne planu g?wnego.

Zgodnie z wol? ustawodawcy plan g?wny zawiera nast?puj?ce elementy (art. 5 ustawy).

Po pierwsze charakterystyk? zagro?e? oraz ocen? ryzyka ich wyst?pienia, w tym dotycz?ce infrastruktury krytycznej, oraz mapy ryzyka i mapy zagro?e?.

Po drugie, zadania i obowi?zki uczestnikw zarz?dzania kryzysowego w formie siatki bezpiecze?stwa.

Po trzecie, zestawienie si? i ?rodkw planowanych do wykorzystania w sytuacjach kryzysowych.

Natomiast zesp? przedsi?wzi?? na wypadek sytuacji kryzysowych nale?y opracowa? w oparciu o czytelne zadania i procedury oraz zasady wsp?dzia?ania. W tym celu nale?y okre?li?:

Po pierwsze, zadania w zakresie monitorowania zagro?e?.

Po drugie, tryb uruchamiania niezb?dnych si? i ?rodkw, uczestnicz?cych w realizacji zaplanowanych przedsi?wzi?? na wypadek sytuacji kryzysowych.

Po trzecie, procedury reagowania kryzysowego, okre?laj?ce sposb post?powania w sytuacjach kryzysowych.

Po czwarte, wsp?dzia?anie mi?dzy si?ami uruchomionymi i uczestnicz?cymi w realizacji planowanych przedsi?wzi?? na wypadek sytuacji kryzysowych.

Zgodnie z art. 5, ust. 2, pkt. 3 ustawy o zarz?dzaniu kryzysowym za??czniki funkcjonale do planu g?wnego maj? okre?la? nast?puj?ce elementy:

Po pierwsze, procedury realizacji zada? z zakresu zarz?dzania kryzysowego, w tym zwi?zane z ochron? infrastruktury krytycznej.

Po drugie, organizacja ??czno?ci.

Po trzecie, organizacja systemu monitorowania zagro?e?, ostrzegania i alarmowania.

Po czwarte, zasady informowania ludno?ci o zagro?eniach
i sposobach post?powania na wypadek zagro?e?.

Po pi?te, organizacja ewakuacji z obszarw zagro?onych.

Po szste, organizacja ratownictwa, opieki medycznej, pomocy spo?ecznej oraz pomocy psychologicznej.

Po sidme, organizacja ochrony przed zagro?eniami charakterystycznymi dla danego obszaru.

Po sme, wykaz zawartych umw i porozumie? zwi?zanych z realizacj? zada? zawartych w planie zarz?dzania kryzysowego.

Po dziewi?te, zasady oraz tryb oceniania i dokumentowania szkd.

Po jedenaste, procedury uruchamiania rezerw pa?stwowych.

Po dwunaste, wykaz infrastruktury krytycznej znajduj?cej si? odpowiednio na terenie wojewdztwa, powiatu lub gminy, obj?tej planem zarz?dzania kryzysowego.

Po trzynaste, priorytety w zakresie ochrony oraz odtwarzania infrastruktury krytycznej.

Plany zarz?dzania kryzysowego nale?y systematyczne aktualizowa?, a cykl planowania okre?li? na okres nie d?u?szy ni? dwa lata. Cykl planowania maj? obowi?zek realizowa? organy administracji publicznej odpowiedzialne za zarz?dzanie kryzysowe, a tak?e podmioty przewidywane do realizacji przedsi?wzi?? okre?lonych w planie, w zakresie ich dotycz?cym.

Plany zarz?dzania kryzysowego nale?y uzgadnia? z kierownikami jednostek organizacyjnych planowanych do wykorzystania przy realizacji zada? i innych czynno?ci wynikaj?cych z planu. Uzgodnienia nale?y poczyni? przede wszystkim do przedsi?wzi?? w zakresie ich dotycz?cym.

Bibliografia

Literatura Obowi?zkowa

1.K. Sienkiewicz-Ma?yjurek, F. R. Krynojewski, Zarz?dzanie kryzysowe w administracji publicznej. Zarz?dzanie bezpiecze?stwem, Difin, Warszawa 2010.

2. Zarz?dzanie bezpiecze?stwem na poziomie lokalnym praca zbiorowa pod red. M. G?ski, Zamo?? 2011.

Literatura uzupe?niaj?ca

1. M. Lisiecki Zarz?dzanie bezpiecze?stwem publicznym, Wydawnictwo Naukowe ?o?graf, Warszawa 2011.

2. Bezpiecze?stwo wewn?trzne pa?stwa. Wybrane zagadnienia, red. naukowa S. Sulowski, M. Brzezi?ski, Dom Wydawniczy ELIPSA. Warszawa 2009.

3. P. Wawrzyk, Bezpiecze?stwo wewn?trzne Unii Europejskiej, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa 2009

4. J. Barcik, A. Wentkowska, Prawo Unii Europejskiej po Traktacie z Lizbony, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011

Akty normatywne

1. Ustawa z dnia 26 kwietnia 2007 r. o zarz?dzaniu kryzysowym (Dz. U. z 2007 r., nr 89, poz. 590, z 2009 r., nr 11, poz. 59, nr 65,poz. 553, nr 85, poz. 716, nr 131, poz. 1076).

2. Rozporz?dzenie Rady Ministrw z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Raportu

o zagro?eniach bezpiecze?stwa narodowego (Dz. U. z 2010 r., nr 83,poz. 540).

3. Rozporz?dzenie Rady Ministrw z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej (Dz. U. z 2010 r., nr 83, poz. 541).

4. Rozporz?dzenie Rady Ministrw z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie planw ochrony infrastruktury krytycznej (Dz. U. z 2010 r., nr 83, poz. 542).


[1] Rozporz?dzenie Rady Ministrw z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Raportu o zagro?eniach bezpiecze?stwa narodowego (Dz. U. z 2010 r., nr 83,poz. 540).

[2] Rozporz?dzenie Rady Ministrw z dnia 30 kwietnia 2010 r. w sprawie Narodowego Programu Ochrony Infrastruktury Krytycznej (Dz. U. z dnia 2010 r., nr 83, poz. 541).

Naszą witrynę przegląda teraz 8 gości 

Informujemy, i? w celu optymalizacji tre?ci dost?pnych w naszych serwisach, dostosowania ich do indywidualnych potrzeb ka?dego u?ytkownika, jak rwnie? dla celw reklamowych i statystycznych korzystamy z informacji zapisanych za pomoc? plikw cookies na urz?dzeniach ko?cowych u?ytkownikw. Pliki cookies u?ytkownik mo?e kontrolowa? za pomoc? ustawie? swojej przegl?darki internetowej.Dalsze korzystanie z naszych serwisów internetowych, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności.polityka prywatnościo.

Akceptujesz pliki cookie?

EU Cookie Directive Module Information