Status kombatanta

REGULAMIN HASKI Z 1907 R.

Załącznik DO IV KONWENCJI HASKIEJ Z 1907 R.

Art. 1.

„Ustawy, prawa i obowiązki wojenne stosują się nie tylko do armii, lecz również do pospolitego ruszenia i oddziałów ochotniczych, o ile odpowiadają one warunkom następującym:

1) jeżeli mają na czele osobę odpowiedzialną za swych podwładnych;

2) noszą stałą i dającą się rozpoznać z daleka odznakę wyróżniającą;

3) jawnie noszą broń;

4) przestrzegają w swych działaniach praw i zwyczajów wojennych.

W tych krajach, gdzie pospolite ruszenie lub oddziały ochotnicze stanowią armię lub wchodzą w jej skład, nazwa armii rozciąga się na nie.

Art. 2.

Ludność terytorium nie zajętego ( nieokupowanego - przyp. M. G.), która przy zbliżaniu się nieprzyjaciela dobrowolnie chwyta za broń, aby  walczyć z wkraczającymi wojskami i nie miała czasu zorganizować się zgodnie z art. 1, będzie uważana za stronę wojującą, jeżeli jawnie nosi broń i zachowuje prawa 
i zwyczaje wojenne.

Art. 3.

Zbrojne siły stron wojujących mogą składać się z walczących i niewalczących. W razie zagarnięcia ich przez nieprzyjaciela  zarówno tym, jak i tamtym przysługuje prawo być traktowanymi jak jeńcy wojenni.

Wstęp do IV Konwencji haskiej z 1907 r.

ZANIM BARDZIEJ WYCZERPUJĄCY KODEKS PRAW WOJENNYCH BĘDZIE MÓGŁ BYĆ UŁOŻONYM, WYSOKIE UKŁADAJĄCE SIĘ STRONY UWAŻAJĄ SIĘ SKONSTATOWWAĆ, ŻE W WYPADKACH, NIEOBJĘTYCH PRZEPISAMI OBWIĄZUJĄCYMI, PRZYJĘTYMI PRZEZ NIE, LUDNOŚĆ I STRONY WOJUJĄCE POZOSTAJĄ POD OPIEKĄ I WŁADZĄ ZASAD PRAWA NARODÓW, WYPŁYWAJĄCYCH ZE ZWYCZAJÓW, USTANOWIONYCH MIĘDZY CYWILIZOWANYMI NARODAMI, ORAZ Z ZASAD HUMANITARNOŚCI  I WYMAGAŃ SPOŁECZNEGO SUMIENIA (Tzw. Klauzula prof. F. Martensa).

III Konwencja genewska z 1949 r.

Artykuł 4 lit A pkt  III KG stanowi:

„Jeńcami wojennymi w rozumieniu Konwencji są osoby, które znalazły się we władzy nieprzyjaciela, a należą do jednej

z następujących kategorii:

1) członkowie sił zbrojnych Strony w konflikcie, jak również członkowie milicji  i oddziałów ochotniczych, stanowiących część tych sił zbrojnych;

2) członkowie innych milicji i innych oddziałów ochotniczych, włączając w to członków zorganizowanych ruchów oporu, należących do jednej ze Stron w konflikcie i działających poza granicami lub w granicach swego własnego terytorium, nawet jeżeli to terytorium jest okupowane, pod warunkiem, że te milicje lub oddziały ochotnicze, włączając w to zorganizowane ruchy oporu, odpowiadają następującym warunkom:

a) mają na czele osobę odpowiedzialną za swych podwładnych;

b) noszą stały i dający się z daleka rozpoznać znak rozpoznawczy;

c) jawnie noszą broń;

d) przestrzegają w swych działaniach praw i zwyczajów wojny;

3) członkowie regularnych sił zbrojnych, którzy podają się za podlegających rządowi lub władzy nie uznanym przez Mocarstwo zatrzymujące;

4(...);

5(…);

6) ludność terytorium nie okupowanego, która przy zbliżaniu się nieprzyjaciela chwyta spontanicznie za broń, aby stawić opór wojskom inwazyjnym, a nie miała czasu zorganizować się w regularne siły zbrojne, jeżeli jawnie nosi broń i przestrzega praw        i zwyczajów wojennych”.

Protokół Dodatkowy I z 1977 r. do Konwencji Genewskich z 1949 r.

/Dz. U. z 1992r., nr 41, poz. 175, załącznik /

Art. 43 Siły zbrojne

1. Siły zbrojne Strony konfliktu składają się z wszystkich uzbrojonych i zorganizowanych sił, grup i oddziałów, które podlegają dowództwu odpowiedzialnemu przed tą Stroną za postępowanie jego podwładnych, choćby ta Strona była reprezentowana przez rząd lub władzę nie uznane przez Stronę przeciwną. Takie siły zbrojne powinny podlegać systemowi wewnętrznej dyscypliny, który by  zapewniał między innymi poszanowanie przepisów prawa międzynarodowego mającego zastosowanie w konfliktach zbrojnych.

2. Członkowie sił zbrojnych Strony konfliktu (...) są kombatantami, to jest mają prawo bezpośredniego uczestniczenia w działaniach zbrojnych.

3. Strona konfliktu, która wciela do swych sił zbrojnych organizację paramilitarną lub uzbrojoną służbę porządku publicznego, powinna powiadomić o tym inne Strony konfliktu.

Art. 44 Kombatanci i jeńcy wojenni

  1. 1. Każdy kombatant w rozumieniu  artykułu 43, który znajdzie się we władzy Strony przeciwnej, staje się jeńcem wojennym.

Znaczącą redukcję wymogów, które odnoszą się do obowiązkowego odróżniania się walczącego od ludności cywilnej, wyraża art. 44 ust. 3  PD I, sprowadzając je do następującej treści:

„Dla wzmocnienia ochrony ludności cywilnej przed skutkami działań wojennych kombatanci są zobowiązani do odróżniania się od ludności cywilnej w czasie, gdy biorą udział w ataku lub
w wojskowej operacji przygotowawczej do ataku. Uznając jednak, że w toku konfliktów zbrojnych istnieją sytuacje, gdy wskutek charakteru działań zbrojnych uzbrojony kombatant nie może odróżniać się od ludności cywilnej, zachowuje on swój status kombatanta pod warunkiem, że w takich sytuacjach nosi otwarcie broń:

a) w czasie każdego starcia zbrojnego;

b) gdy jest widoczny dla nieprzyjaciela podczas rozwinięcia wojskowego, poprzedzającego rozpoczęcie ataku, w którym ma uczestniczyć.

Art. 44, ust. 4 PD I

Każdy  kombatant, który znajdzie się we władzy strony przeciwnej w czasie, gdy nie spełnia warunków przewidzianych w drugim zdaniu ustępu 3, traci prawo do traktowania go jako jeńca wojennego, korzysta jednak mimo to z ochrony równoważnej pod każdym względem z tą, jaka przyznana jest jeńcom wojennym przez Trzecią Konwencję   i przez niniejszy protokół. W wypadku gdy jest on sądzony i skazany za jakiekolwiek przestępstwa popełnione przez niego, ochrona ta obejmuje ochronę równoważną z tą, jaką Trzecia Konwencja przyznała jeńcom wojennym.

 

Ust. 2 art. 44 stanowi:

„Chociaż wszyscy kombatanci są zobowiązani do przestrzegania prawa międzynarodowego, mających zastosowanie w konfliktach zbrojnych, naruszenia tych przepisów nie pozbawiają kombatanta prawa do traktowania go jako kombatanta albo - gdy znajdzie się we władzy strony przeciwnej - prawa do traktowania go jako jeńca wojennego(...)”.

W razie schwytania i skazania wyrokiem sądu  zachowują oni  status  jeńca wojennego. Wynika to  z art. 85 III KG i zostało wzmocnione poprzez art. 44 ust. 2.

Artykuł 96

Stosunki umowne po wejściu w życie niniejszego protokołu

1. Jeżeli strony Konwencji są zarazem stronami niniejszego protokołu. Konwencje mają zastosowanie wraz z niniejszym protokołem jako ich uzupełnieniem.

2. Jeżeli jedna ze stron konfliktu nie jest związana protokołem, strony protokołu pozostają mimo to nim związane w swych wzajemnych stosunkach. Są one również związane niniejszym protokołem w stosunku do strony, która nim nie jest związana, jeżeli ona uznaje i stosuje jego postanowienia.

3. Władza reprezentująca lud będący z Wysoką Umawiającą się Stroną w stanie konfliktu zbrojnego o charakterze określonym w ustępie 4 artykułu 1 może zobowiązać się do stosowania Konwencji i niniejszego protokołu w związku z tym konfliktem, kierując jednostronne oświadczenie do depozytariusza. Takie oświadczenie, po otrzymaniu go przez depozytariusza, ma następujące skutki w związku z tym konfliktem:

(a) Konwencja i niniejszy protokół stają się natychmiast obowiązujące dla tej władzy jako strony konfliktu;

(b) wymieniona władza korzysta z tych samych praw i ma takie same obowiązki jak Wysoka Umawiająca się Strona Konwencji i niniejszego protokołu oraz

(c) Konwencje i niniejszy protokół wiążą w równym stopniu wszystkie strony konfliktu.

Naszą witrynę przegląda teraz 2 gości 

Informujemy, iż w celu optymalizacji treści dostępnych w naszych serwisach, dostosowania ich do indywidualnych potrzeb każdego użytkownika, jak również dla celów reklamowych i statystycznych korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies użytkownik może kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej.Dalsze korzystanie z naszych serwisów internetowych, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności.polityka prywatnościo.

Akceptujesz pliki cookie?

EU Cookie Directive Module Information